دسته بندی اخبار
بازگشت


عفونت ادراری، بچگانه اما موذی
عفونت ادراری، بچگانه اما موذی
8 درصد از دختر بچه ها و 1 تا 2 درصد از پسر بچه ها تا 5 سالگی حداقل يک بار به اين بيماری دچار می شوند

دکتر عصمت شبانی

اگر بگوييم عفونت ادراری يک بيماری موذی است، می گوييد چرا؟
1) يک نوزاد 6 ماهه، نزديک 2 ماه است که وزن نگرفته و منحنی رشدش افت کرد، بدون اين که هيچ مشکل ظاهری داشته باشد. شير می خورد، سر حال است، حتی تب ندارد. فقط مشکلش اين است که درست و حسابی رشد نمی کند. بعد که آزمايش ادرار می دهد، می بينيم عفونت ادراری دارد.
2) يک دختر 2 ساله، مدتی است که تب دارد. اولش با تشخيص سرما خوردگی مدتی دارو خورده اما هنوز هم تبش نيفتاده. هيچ علامت ديگری هم ندارد. آزمايش ادرار که می دهد، می بينيم عفونت ادرار دارد.
3) يک پسر 3 ساله، 2 هفته بعد از اين که ياد گرفت توی لاستيکی، خودش را راحت نکند و به مامانش بگويد که او را دستشويي ببرد، ناگهان دچار شب ادراری می شود. هر شب رختخوابش را خيس می کند و هر کاری هم می کنند، درست نمی شود که هيچ، بدتر هم می شود. آخرش آزمايش ادرار می دهد و می بينيم که عفونت ادراری دارد.

عفونت مجاری ادراری يکی از بيماری های شايع کودکان است، حدود 8 درصد از دختران و يک تا دو درصد از پسران تا پنج سالگی حداقل يک بار دچار اين بيماری می شوند. در بچه های بزرگتر علايم اين بيماری معمولا با علايم سوزش و يا درد در هنگام ادرار کردن مشخص می شود، اما در اطفال و نوزادان علايم اختصاصی ندارد و گاهی تنها علامت آن تب يا عدم وزن گيری مناسب است. در شرايط طبيعی ادرار عاری از هر گونه باکتری و ميکروب است، اما ميکروب هايي که در حوالی مجاری ادراری و اطراف مقعد وجود دارند به آسانی می توانند وارد مجاری ادراری شوند و باعث ايجاد عفونع های ادراری شوند. باکتری ها از طريق گردش خون هم می توانند به دستگاه ادراری برسند که البته به ندرت ممکن است کودکی از اين طريق دچار عفونت ادراری شود.
کدام بچه ها بيشتر در معرض خطرند؟
به علت کوتاه بودن مجاری ادراری و نزديک بودن آن به مقعد عفونت مجاری ادراری در دختر بچه ها شايع تر است. در پسر بچه ها هم البته احتمال ابتلا به اين بيماری زياد است اما پسرها هر چه بزرگتر شوند، احتمال ابتلايشان کمتر می شود. ساير عواملی که می توانند باعث ايجاد عفونت های ادراری شوند عبارتند از:
1. غير طبيعی بودن ساختمان و يا عملکرد مجاری ادراری به صورت مادرزاد.
2. پس زدن ادرار از مثانه به حالب (که اين هم می تواند مادرزادی يا اکتسابی باشد)
3. عدم رعايت بهداشت
4. تحريک مجاری ادراری. به عنوان مثال استفاده از صابون ها به مقدار زياد و يا حمام کف.

عفونت های مجاری ادراری معمولا قابل درمان هستند اما مهم اين است که به موقع اقدامات لازم صورت گيرد تا عفونت به قسمت های فوقانی دستگاه ادراری انتقال پيدا نکند.

از کجا بفهميم کودک به عفونت ادراری مبتلاست؟
علايم اين بيماری بسته به سن کودک و محل درگيری متفاوت است. در بچه های کوچک و نوزادان، علايم معمولا عمومی هستند: بی اشتهايي (بد غذا شدن کودکان)، حالت تهوع و بی قرار شدن بچه ها می تواند از علايم آن باشد. گاهی تنها علامت بيماری تب است که اين نوع تب ها غالبا بدون دليلند و از بين می روند. در بچه های بزرگتر اما بسته به محل درگير علايم متفاوت است. در عفونت قسمت پايينی دستگاه ادراری ممکن است علايم زير را ببينيم:
1. درد و سوزش در هنگام ادرار کردن
2. تکرر ادرار
3. تب
4. افزايش تعداد دفعات ادرار کردن در شب (ناکچوری)
5. درد شکم يا کمر در حوالی مثانه
6. بوی بد ادرار
7. ادرار حاوی خون

اين علايم ممکن است در مواقعی که قسمت های فوقانی دستگاه ادرار آسيب ديده باشند هم رخ دهد اما معمولا در اين موارد حال عمومی کودک بد است. خستگی، حالت تهوع و درد پهلوی شديد هم به موارد فوق اضافه می شود.

چطور بايد پيشگيری کرد؟
در نوزادان عوض کردن بچه ها در فواصل کوتاه مدت يکی از مفيد ترين اقدامات پيشگيری است. به بچه هايي که کنترل ادرار دارند بايد آموزش های لازم در جهت رعايت صحيح و کامل بهداشت داده شود. دختر بچه ها بايد حتما بعد از دستشويي به وسيله دستمال کاغذی رطوبت محل را بگيرند و اين کار را بايد از جلو به عقب انجام دهند تا از انتقال باکتری های اطراف مقعد به مجاری ادرار جلوگيرری کند. همچنين به بچه ها بايد آموزش داد که ادرار خود را نگه ندارند زيرا باقی ماندن ادرار در مجاری ادراری محيط خوبی را برای رشد باکتری ها ايجاد می کند. بهتر است جنس لباس زير بچه های نخی باشد. همچنين مصرف زياد مايعات و عدم مصرف زياد کافئين می تواند در جلوگيری از ايجاد عفونت های ادراری مؤثر باشد. در بچه هايي که دچار بيماری های زمينه ای دستگاه ادراری مثل پس زدن ادرار از مثانه به حالب (رفلاکس) هستند حتما برای جلوگيری از عود بيماری بايد جهت درمان اقدام کنند.

چطور بايد درمان کرد؟
اغلب عفونت های ادراری طی يک هفته با درمان دارويي بهبود پيدا می کنند، مگر آن که بيماری های زمينه ای وجود داشته باشند و يا داروها به صورت صحيح مصرف نشده باشند. در مواردی که نکات بهداشتی به خوبی رعايت نمی شوند هم احتمال ابتلای مجدد به عفونت های مجاری ادراری وجود دارد.
معمولا بعد از درمان نيز پزشک برای مطمئن شدن از بهبود بيماری آزمايش ادرار در خواست می کند.

اما چه زمانی بايد به پزشک مراجعه کنيد؟
در صورت مشاهده علايم زير:
1. تکرر ادرار غير عادی يا افزايش تعداد دفعات ادرار کردن در شب
2. بوی بد، خونی بودن يا کمرنگ شدن رنگ ادرار
3. تب بيش از 38 درجه از مقعد در نوزادان و بالاتر از 3/38 در بچه ها
4. تب، بی اشتهايي، تهوع در نوزادان

© www.institutionazarine.com 2004 All Rights Reserved